1. Giới thiệu
Lỗi ăn khớp bánh răng là sự cố phổ biến trong các hệ thống cơ khí có bánh răng. Bánh răng là bộ phận máy quay có răng ăn khớp với các bánh răng khác để truyền mô-men xoắn và công suất giữa các bộ phận khác nhau của máy. Khi răng của các bánh răng không ăn khớp đúng cách, có thể gây ra rung động, tiếng ồn và mài mòn, dẫn đến hỏng hóc sớm của bánh răng và toàn bộ hệ thống. Lỗi ăn khớp bánh răng có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, bao gồm thiết kế, chế tạo và vận hành.
Có một số loại lỗi ăn khớp bánh răng, bao gồm:
- Mài mòn: Theo thời gian, răng của bánh răng có thể bị mòn do tiếp xúc lặp đi lặp lại với nhau. Điều này có thể làm giảm hiệu suất và tăng nguy cơ hư hỏng thêm.
- Rỗ bề mặt (Pitting): Xảy ra khi các vết nứt nhỏ hoặc lỗ hổng hình thành trên bề mặt răng bánh răng do ứng suất hoặc va đập lặp đi lặp lại.
- Nứt gãy: Có thể xảy ra trong bánh răng do ứng suất hoặc va đập quá mức, và có thể dẫn đến hỏng hóc thảm khốc nếu không được phát hiện và sửa chữa.
- Lệch tâm: Xảy ra khi các bánh răng không được căn chỉnh đúng với nhau, gây ra mài mòn không đều và hư hỏng răng.
- Trầy xước (Scoring): Xảy ra khi răng bánh răng bị trầy xước do vật thể lạ hoặc mảnh vỡ trong hệ thống
2. Phân tích
Metrostic được ủy thác thực hiện phân tích dữ liệu định kỳ tại một Nhà máy Xi măng. Một lỗi ăn khớp bánh răng đã được phát hiện trên hộp số.
Metrostic đã sử dụng các thiết bị sau cho phân tích này:
- Gia tốc kế AC102-1A của CTC – độ nhạy 100 mV/g
- Đế gắn nam châm MH128-1A của CTC
- Thiết bị thu thập dữ liệu Vibration HUB
3. Dữ liệu Thu thập
Đồ thị time waveform

Đồ thị phổ tần số
Phổ tần số ổ trục hộp số cho thấy rung động gia tăng tại tốc độ vận hành cùng các harmonics, đồng thời, biên dạng sóng thời gian thể hiện rung động va đập biên độ cao tại tốc độ vận hành , dấu hiệu của răng bánh răng bị nứt hoặc gãy.

4. Kết luận
Thông qua việc thu thập dữ liệu định kỳ, Metrostic đã xác định được rõ ràng một lỗi ăn khớp bánh răng, và nguyên nhân cuối cùng được xác định là do một chiếc răng bị sứt mẻ. Theo đó, khuyến nghị đưa ra là thay thế bánh răng trước khi xảy ra sự cố hoàn toàn.